Crypto & digitaal geld
Digitale euro: hoe ver Europa is en wat er verandert aan het betalen
ECB-directielid Piero Cipollone lichtte op woensdag 23 september 2026 de stand van de digitale euro toe. De ECB mikt op een proef vanaf 2027 en een mogelijke eerste uitgifte in 2029, maar over uitgifte beslist ze pas als de Europese wet er is.
· Redactie Financieel Magazine
Op woensdag 23 september 2026 zette ECB-directielid Piero Cipollone bij Fondazione ResPublica uiteen hoe de ECB naar de digitalisering van geld en betalen kijkt. De digitale euro speelde daarin de hoofdrol. De planning die hij liet zien: een proef die in de tweede helft van 2027 begint en twaalf maanden duurt, en een mogelijke eerste uitgifte in 2029. Maar de ECB beslist pas over uitgifte als de Europese wet er is.
Wat is die digitale euro eigenlijk, waarin verschilt hij van wat je nu al gebruikt, en waar staat het wetgevingstraject?
Digitaal contant geld, via je eigen bank
Volgens de ECB wordt de digitale euro een digitale vorm van contant geld, uitgegeven door de centrale bank en beschikbaar voor iedereen in de eurozone. Ook de Europese Commissie omschrijft hem als een digitale versie van contant geld, gedekt door de ECB op dezelfde manier als bankbiljetten en munten. Hij komt naast contant geld, niet in de plaats ervan.
Het verschil met het geld op je betaalrekening is wie erachter staat. In de indeling die Cipollone liet zien, vallen bankgeld en stablecoins onder de private vormen van geld. De digitale euro zou centralebankgeld zijn, bedoeld voor alledaagse betalingen, net als munten en biljetten.
In de praktijk loopt het wel via banken en andere betaaldienstverleners met een Europese vergunning. Daar zou je volgens de ECB een digitale-eurorekening openen, waarna je kunt betalen met je telefoon of een kaart, in de winkel, online of aan een vriend. Dat zou ook offline moeten werken, zonder internetverbinding. Bij zulke offline betalingen kennen volgens de ECB alleen betaler en ontvanger de persoonlijke gegevens van de transactie.
De waarborgen: een plafond en geen rente
De ECB wil voorkomen dat er te veel spaargeld bij banken wegstroomt naar de digitale euro. Daarom zitten er remmen in het ontwerp. In de presentatie van Cipollone staan onder meer bezitslimieten, geen rente en geen tegoeden voor bedrijven. Je zou dus maar een beperkt bedrag in digitale euro's kunnen aanhouden, en net als contant geld in je portemonnee levert het geen rente op. Wie meer ontvangt dan het plafond, kan de rekening koppelen aan een gewone bankrekening, zodat het overschot daarheen gaat.
Hoe hoog dat plafond wordt, ligt nog niet vast. De ECB rekende op verzoek van de wetgevers hypothetische limieten tot 3.000 euro per persoon door. De Raad van de EU wil volgens het Europees Parlement dat de ECB de limiet vaststelt binnen een bovengrens die de Raad zelf bepaalt.
En stablecoins? Die worden volgens de ECB door private bedrijven uitgegeven en zijn niet gegarandeerd door een centrale bank of overheid. Hun waarde hangt af van hoe goed het bedrijf zijn reserves beheert. Een digitale euro zou altijd één euro waard zijn, omdat de centrale bank erachter staat.
Waar het traject staat
Het project loopt al jaren. De onderzoeksfase begon op 14 juli 2021 en liep tot oktober 2023. Op 18 oktober 2023 besloot de ECB door te gaan naar de voorbereidingsfase, meldt het Europees Parlement, en die liep tot oktober 2025. Sinds november 2025 zit de ECB in de huidige fase, gericht op technische gereedheid, contact met de markt en steun aan het wetgevingsproces.
Voor de proef selecteerde de ECB 36 betaaldienstverleners uit meer dan 50 aanmeldingen. Daarnaast doen geselecteerde winkeliers mee en medewerkers van de ECB en de nationale centrale banken, die de digitale euro in alledaagse situaties testen. Webwinkels en mobiele verkopers kunnen zich tot 27 oktober 2026 melden, meldt de ECB.
De wet is de bottleneck. De Europese Commissie deed op 28 juni 2023 een voorstel. De Raad van de EU legde in december 2025 zijn onderhandelingspositie vast. In het Europees Parlement nam de economische commissie ECON haar standpunt aan met 43 stemmen voor, 14 tegen en 1 onthouding. Volgens Euronews gebeurde dat in juni 2026 en is een definitieve wet voorzien voor eind 2026. Op 9 juli 2026 bevestigde het voltallige Parlement het onderhandelingsmandaat, met 416 stemmen voor en 169 tegen. Sinds juli lopen de onderhandelingen tussen Parlement, Raad en Commissie.
Pas als die wet er ligt, neemt de ECB het besluit of de digitale euro er daadwerkelijk komt. Zowel de ECB als de Commissie benadrukken dat. De ECB gaat bij haar planning voor 2029 uit van een wet die in 2026 wordt aangenomen.
Wat het kost
De ECB schat de ontwikkelkosten voor het Eurosysteem op 1,3 miljard euro, met jaarlijkse bedrijfskosten van rond 320 miljoen euro vanaf de uitgifte. Voor banken schat de ECB de invoering op 4 tot 5,8 miljard euro, volgens de ECB aanzienlijk lager dan eerdere ramingen uit de sector. De Europese bankenkoepels EBF, EACB en ESBG kwamen in een door PwC uitgevoerde studie uit juni 2025 op een veel hoger bedrag: doorgetrokken naar de hele eurozone circa 18 miljard euro aan invoeringskosten over de eerste 4 jaar. Daarin zitten de lopende kosten niet, en ook niet de kosten van offline betalen, van meerdere rekeningen en van de verwerking bij de acceptatie van betalingen.
Volgens de ECB zijn 13 eurolanden voor kaartbetalingen afhankelijk van internationale kaartsystemen; die telling stamt van vóór de toetreding van Bulgarije, toen de eurozone twintig landen had. De digitale euro moet daar een Europees alternatief tegenover zetten.
Even anders kijken
Het woord digitaal suggereert iets nieuws, maar het meeste geld dat je gebruikt is al lang digitaal: je salaris, je spaarrekening, je betaalpas. Wat de digitale euro verandert, is niet de vorm maar de afzender. Voor het eerst zou je als gewone burger elektronisch geld van de centrale bank zelf kunnen gebruiken, iets wat nu alleen met munten en biljetten kan.
