Verhuurderheffing: afgeschaft in 2023, woonafspraken daarna vernieuwd

De verhuurderheffing is al bijna vier jaar verleden tijd. Sinds 1 januari 2023 geldt deze belasting niet meer. Wie vandaag leest dat woningcorporaties extra ruimte krijgen om te investeren, moet daarom onderscheid maken tussen die afschaffing, de afspraken die daarna met corporaties zijn gemaakt en nieuwere belastingvoorstellen. [1]

De heffing gold voor verhuurders die op 1 januari van een belastingjaar meer dan 50 huurwoningen bezaten waarvan de maandhuur niet boven de huurtoeslaggrens van dat jaar lag. Woningcorporaties vielen daar ook onder. Het ging om een belasting voor de verhuurder; de afschaffing was op zichzelf geen besluit om de huur van iedere bewoner te verlagen. [2]

De wet die de verhuurderheffing introk, dateert van 21 december 2022 en trad voor de afschaffing op 1 januari 2023 in werking. Voor heffingsjaren vóór die datum blijven de toenmalige regels van toepassing. Een lopende kwestie over een oud heffingsjaar kan dus nog steeds onder de oude wet vallen. De Belastingdienst beschrijft ook nog hoe bezwaar tegen een naheffingsaanslag of beschikking mogelijk is. [3]

In juni 2022 maakten het Rijk, woningcorporaties, gemeenten en huurdersvertegenwoordiging nationale prestatieafspraken. Volgens de toenmalige toelichting zou de afschaffing corporaties circa € 1,7 miljard per jaar aan investeringsruimte geven. De afspraken noemden onder meer 250.000 sociale huurwoningen in 2022–2030, 50.000 middenhuurwoningen tot en met 2030, verduurzaming en maatregelen voor betaalbaarheid. Dit waren doelen en verwachte financiële ruimte, geen telling van al gebouwde woningen of bewezen effect van de afschaffing. [4]

Die versie van de afspraken is inmiddels historisch. In december 2024 verschenen hernieuwde Nationale Prestatieafspraken voor 2025–2035. Volgens de actuele toelichting hebben Rijk, corporaties en gemeenten daarin afgesproken vanaf 2029 structureel 30.000 nieuwe sociale huurwoningen per jaar te bouwen, met de ambitie om dat niveau al in 2027 te bereiken. Er zijn ook afspraken over huurontwikkeling, verbetering en verduurzaming van woningen en leefbaarheid. Wie de sector nu aan haar afspraken wil houden, moet deze nieuwere versie en de latere uitvoering bekijken. [5]

Voor huurders is vooral van belang dat een fiscale verandering bij de verhuurder niet automatisch een vast bedrag op hun maandrekening scheelt. Huurregels en concrete afspraken over betaalbaarheid bepalen wat er bij een afzonderlijk huishouden gebeurt. Ook kan uit de genoemde bouwdoelen alleen niet worden afgeleid hoeveel woningen door de afschaffing daadwerkelijk extra zijn gebouwd. [6]

Een vergelijking van de twee afsprakenperiodes vraagt daarom om dezelfde maatstaf: geplande woningen, verleende vergunningen en daadwerkelijk opgeleverde woningen zijn verschillende aantallen. De genoemde doelen geven zonder afzonderlijke voortgangscijfers geen gerealiseerd bouwresultaat weer. [7]

Het kabinet stelde in het Belastingplan 2027 voor om woningcorporaties vanaf 2028 uit te zonderen van de generieke renteaftrekbeperking. Dat is een andere fiscale maatregel dan de verhuurderheffing, die sinds 2023 al is afgeschaft. De Tweede Kamer vermeldt op 31 oktober 2026 dat debat en stemming over het wetsvoorstel nog niet zijn afgerond. De voorgestelde uitzondering is daarmee nog geen definitieve wet. [8]

Actualisering 31 oktober 2026: de peildatum voor de parlementaire behandeling is bijgewerkt. Het voorstel is nog niet afgerond.