Overstappen van energieleverancier: de opzegvergoeding vóór de overstap

Een andere energieleverancier kiezen begint met je huidige contract en jaarverbruik. Volgens ACM ConsuWijzer kun je aanbiedingen pas goed vergelijken als je weet hoeveel gas en elektriciteit je jaarlijks gebruikt en wat je daarvoor betaalt. Iedere leverancier moet je een persoonlijk aanbod geven, ook bij een dynamisch contract. Daarin schat het bedrijf de jaarlasten op basis van het opgegeven verbruik. Bij een vergelijking van meer dan één aanbod telt meer dan alleen het maandelijkse voorschot: de contractvorm, looptijd en voorwaarden bepalen wat je daadwerkelijk aangaat. De ACM beveelt geen specifieke leverancier of vergelijkingssite aan en merkt op dat aanbiedingen per vergelijker kunnen verschillen.

Het type huidige contract — vast, variabel of dynamisch — bepaalt mede de overstapvoorwaarden. Bij een vast contract staat het leveringstarief voor een afgesproken periode vast. Als je vóór het einde opzegt, kan een opzegvergoeding verschuldigd zijn. Bij variabele en dynamische tarieven noemt ACM ConsuWijzer geen opzegvergoeding voor een overstap. Variabele tarieven kunnen worden aangepast; dynamische elektriciteitstarieven veranderen per kwartier, uur of dag en gastarieven per dag. Het goedkoopste tarief op één moment is daarom niet hetzelfde als de laagste jaarrekening. Een telefonische verkooppitch vraagt soms om haast; de persoonlijke aanbieding bevat de voorwaarden voor akkoord.

Een opzegvergoeding bij een vast contract is geen standaardboete voor iedereen. Volgens ACM ConsuWijzer zijn drie voorwaarden nodig: het contract heeft een bepaalde looptijd, die looptijd is nog niet voorbij en die punten staan in het contract. De vergoeding is gekoppeld aan het verlies dat de huidige leverancier lijdt doordat het contract eerder eindigt. Is energie intussen duurder geworden en lijdt de leverancier daardoor geen verlies, dan is er volgens de ACM geen opzegvergoeding. De huidige leverancier kan vóór het overstappen het te verwachten bedrag berekenen. Zo kun je de mogelijke besparing van een nieuw contract vergelijken met de kosten van voortijdig vertrek.

Sinds 1 juni 2023 is die vergoeding afhankelijk van het verlies van de leverancier. De ACM geeft een rekenregel op basis van het resterende verwachte verbruik en het verschil tussen je contracttarief en een nieuw tarief bij dezelfde leverancier. Een door de leverancier gemaakte berekening blijft volgens ConsuWijzer twee maanden geldig. Een eventueel welkomstcadeau telt ook mee: zeg je op binnen zes maanden na aanvang, dan kan de leverancier teruggave daarvan vragen. Bij een gecombineerd contract voor gas en elektriciteit kan het opzeggen van slechts één onderdeel toch het hele contract beëindigen. De voorwaarden van het eigen contract zijn daarom bepalend, naast een algemeen overstapoverzicht.

Na een keuze volgt aanmelding bij de nieuwe leverancier. Die regelt de overstap en de afmelding bij de oude leverancier. De opzegtermijn in een energiecontract is volgens ACM ConsuWijzer maximaal één maand en begint de dag nadat wordt opgezegd. Dat geldt voor contracten voor bepaalde én onbepaalde tijd; het zegt niets over de hoogte van een eventuele opzegvergoeding bij een lopend vast contract. Bij een nieuw energiecontract heb je normaal veertien dagen bedenktijd. Binnen die periode kun je de overeenkomst zonder reden annuleren. ConsuWijzer noemt dit ook als uitweg wanneer de achteraf opgegeven opzegvergoeding te hoog blijkt.

Na de overstap stuurt de oude leverancier een eindafrekening; ACM ConsuWijzer noemt daarvoor een termijn van zes weken. Het verbruik, de betaalde voorschotten en een eventuele opzegvergoeding zijn aandachtspunten bij de eindafrekening. De persoonlijke aanbieding, de berekening van de oude leverancier en de bevestiging van de nieuwe bieden samen houvast. Zo kun je verschillen tussen het aanbod en de rekening terugvinden. De werkelijke overstapduur in dagen en het beste overstapmoment zijn niet uit de geraadpleegde officiële bronnen af te leiden. De stappen zijn daarom: verbruik in kaart brengen, contract en vergoeding beoordelen, aanbiedingen vergelijken, aanmelding bij de nieuwe leverancier en beoordeling van de eindafrekening.