Groene stroom uit hetzelfde stopcontact: wat een GvO bewijst

Wie een contract voor groene stroom afsluit, krijgt geen aparte groene elektriciteitsleiding naar huis. Elektriciteit uit duurzame en fossiele bronnen komt tegelijk op het net. Volgens ACM ConsuWijzer kun je daarom niet zien welke opgewekte stroom fysiek uit je stopcontact komt. Het verschil tussen een groen en een grijs aanbod gaat over de bron waaruit een overeenkomstige hoeveelheid elektriciteit is geproduceerd. Wind, zon en waterkracht zijn voorbeelden van duurzame opwek; gas en steenkool zijn fossiele bronnen. Een leverancier moet een groen aanbod administratief onderbouwen. Dat gebeurt met Garanties van Oorsprong, afgekort GvO’s, en niet door een belofte over afzonderlijke elektronen in je woning.

Een GvO is een bewijs voor een hoeveelheid duurzaam opgewekte energie. Milieu Centraal beschrijft één garantie per 1.000 kilowattuur groene stroom, oftewel één megawattuur. In Nederland is VertiCer de instantie die zulke garanties voor duurzame energiedragers afgeeft. Een producent kan de bewijzen verkopen, soms afzonderlijk van de fysieke stroom. Voor de hoeveelheid elektriciteit die als groen aan klanten is geleverd, moet een leverancier de passende GvO’s inzetten. Een garantie mag daarvoor maar één keer worden gebruikt. De ACM controleert of leveranciers de juiste soort en hoeveelheid garanties gebruiken. Voor grijze stroom bestaan eveneens oorsprongscertificaten, die de toezichthouder controleert.

Een Nederlandse klant kan stroom met een buitenlandse garantie kopen. ACM ConsuWijzer noemt bijvoorbeeld een bewijs voor Franse waterkracht; Milieu Centraal wijst op import uit landen als Noorwegen en IJsland. Zo kan een leverancier een groene herkomst aantonen zonder dat de opgewekte elektriciteit zelf rechtstreeks naar je huis reist. Wie opwek in Nederland belangrijk vindt, kan specifiek kiezen voor een aanbod met Nederlandse GvO’s. Milieu Centraal stelt dat goedkope buitenlandse bewijzen van bestaande centrales minder bijdragen aan nieuwe investeringen in duurzame opwek. Dat is de duiding van die organisatie, geen garantie dat iedere Nederlandse aankoop automatisch een nieuwe windmolen financiert.

Het stroometiket laat zien wat een leverancier heeft geleverd. Volgens ACM ConsuWijzer moet het bedrijf uiterlijk op 1 mei van ieder jaar het etiket over het voorafgaande jaar op zijn website zetten. Op het etiket bij je jaarafrekening staat uit welke bronnen je stroom volgens de registratie kwam. Daarnaast moet de leverancier de bronnen van al zijn geleverde elektriciteit laten zien, dus ook van contracten voor grijze stroom. Daarmee zijn het eigen aanbod en de bredere mix van het bedrijf te vergelijken. Het verslagjaar is bepalend: een etiket voor 2025 vertelt niet precies hoe de mix van een nieuw aanbod in oktober 2026 zal uitvallen.

Een groen contract is niet automatisch goedkoper of duurder in een vast bedrag. ACM ConsuWijzer schrijft dat groene stroom meestal duurder is, vooral bij Nederlandse herkomst, terwijl Milieu Centraal spreekt van weinig of geen prijsverschil. De geraadpleegde pagina’s bieden geen actueel prijsvergelijk voor oktober 2026 waarmee dat verschil voor je huishouden kan worden vastgesteld. Persoonlijke aanbiedingen verschillen in jaarlasten en voorwaarden. Voor het gebruik van groene stroom geldt volgens de ACM geen lagere energiebelasting. De prijs van een GvO is bovendien maar één onderdeel van een totale energierekening, naast levering, netkosten en belastingen.

Bij een aanbod zijn de herkomst van de garanties, het stroometiket en de prijsberekening voor het eigen verbruik van belang. Energievergelijkers bieden volgens Milieu Centraal doorgaans een filter voor groene stroom uit Nederland. Ook de voorwaarden van de leverancier zelf tellen mee. De keuze voor groene stroom zegt iets over gedocumenteerde opwek, niet over een fysiek herkenbare stroomsoort in huis. Ook is een herkomstbewijs niet hetzelfde als een certificaat dat nieuwe productie wordt gebouwd. Bij beide doelen zijn de herkomst, de aanvullende kwaliteitsclaims en de totale kosten afzonderlijk van belang.