Een vast gascontract zet niet de hele energierekening vast

De gasprijs voor nieuwe huishoudcontracten is in oktober hoger dan een jaar geleden. Volgens de NOS stijgen de aangeboden gasprijzen al maanden door de oorlog in het Midden-Oosten. Vergelijker Pricewise zag tien keer zoveel aanvragen voor een langer vast energiecontract. Bij nieuwe aanbiedingen ligt de gasprijs volgens de NOS ongeveer 40 tot 50 cent per kubieke meter hoger dan een jaar eerder. Wie een tarief vastzet, kent de afgesproken leveringsprijs gedurende de contractperiode. De rekening bevat daarnaast posten die kunnen veranderen.

Bij een vast contract spreekt een huishouden met de leverancier een tarief voor gas of stroom af voor bijvoorbeeld één of drie jaar. Stijgt de marktprijs tussentijds, dan verandert die afgesproken leveringsprijs niet. Daalt de prijs, dan profiteert de klant evenmin automatisch van de daling. Een voortijdige beëindiging kan bovendien een opzegvergoeding meebrengen. Dat zijn contractvoorwaarden, geen voorspelling welke keuze financieel het beste uitpakt. De uitkomst hangt af van toekomstig verbruik, aangeboden tarieven en ontwikkelingen die nu onbekend zijn.

Naast de prijs per kubieke meter kunnen vaste leveringskosten op de rekening staan: een bedrag van de leverancier dat niet met het verbruik meebeweegt. Daarbovenop komen netbeheerkosten en belastingen. De ACM legt uit dat die laatste posten tijdens een vaste contractperiode wel kunnen veranderen. Wie twee aanbiedingen naast elkaar legt, kan daarom niet volstaan met de headlineprijs voor een kubieke meter. De totale jaarkosten bij het verwachte verbruik en de voorwaarden voor teruglevering of opzegging horen bij de vergelijking.

Een variabel contract werkt anders. De leverancier kan het tarief volgens de overeengekomen voorwaarden wijzigen. Een dynamisch contract volgt de groothandelsmarkt veel directer; de stroomprijs kan per kwartier, uur of dag veranderen en de gasprijs per dag. Zulke verschillen bepalen hoeveel prijsrisico een huishouden zelf draagt. Zij zeggen niet dat een bepaald type contract voor alle huishoudens goedkoper is. Ook met een vast leveringstarief verandert de uiteindelijke rekening als iemand meer gas verbruikt.

De NOS noemde voor 9 oktober een gemiddelde gasprijs van ongeveer 1,60 euro per kubieke meter tegenover 1,19 euro eind oktober 2025, op basis van een prijsvergelijker. Dat zijn momentopnamen van aangeboden tarieven, geen universele prijs voor alle lopende contracten. Wie vorig jaar voor meerdere jaren een tarief afsprak, ziet een andere leveringsprijs dan iemand die vandaag een nieuw aanbod bekijkt. Hetzelfde geldt voor huishoudens met weinig of veel gasverbruik: een verschil per kubieke meter werkt bij hen anders door.

Een vaste leveringsprijs maakt één deel van de rekening voorspelbaar gedurende de afgesproken looptijd. De ACM noemt daarnaast vaste leveringskosten, netbeheerkosten, belastingen en de voorwaarden rond opzegging. Die onderdelen kunnen het totaal veranderen, net als de hoeveelheid gas en stroom die een huishouden verbruikt. De genoemde prijzen uit oktober gaan over nieuwe aanbiedingen op een bepaald moment. Zij zeggen niet welk contract achteraf voor een afzonderlijk huishouden het goedkoopst blijkt.