Duitse groei en Nederlandse export: welk deel rijdt werkelijk mee?

Duitsland is de grootste buitenlandse afzetmarkt voor Nederlandse goederen. In 2025 ging volgens het CBS 22,2 procent van de Nederlandse goederenexport naar de oosterburen. Het IMF verhoogde volgens de NOS op 13 oktober zijn raming voor de Duitse groei dit jaar van 0,7 naar 1,3 procent. Voor Nederland werd de raming verhoogd van 1 naar 1,5 procent. Die ramingen en het exportaandeel vormen nog geen bewijs dat Nederlandse fabrieken vanzelf meer aan Duitse klanten verkopen. De aard van de goederenstroom maakt veel uit.

Bijna de helft van de totale Nederlandse goederenexport in 2025 was wederuitvoer: goederen die Nederland binnenkomen en na een beperkte bewerking of zonder wezenlijke verwerking weer vertrekken. Het CBS noemt een aandeel van 48,8 procent. De andere categorie is uitvoer van Nederlandse makelij. Beide lopen door havens, distributiecentra en handelsbedrijven, maar zij vertegenwoordigen niet hetzelfde soort productieactiviteit in Nederland. Een extra container onderweg naar Duitsland kan dus Nederlandse logistiek raken zonder dat het product hier is gemaakt.

Ook tussen productgroepen verschillen de patronen. Duitsland nam in 2025 bijvoorbeeld 24,1 procent van de Nederlandse export van voeding en dranken af en 15,6 procent van de export in de categorie machines, volgens de CBS-indeling. Zulke percentages zeggen waar een productgroep heen gaat, niet hoeveel een specifieke onderneming eraan verdient. Ze kunnen evenmin voorspellen welke sector bij een Duitse opleving als eerste groeit. Daarvoor zou actuele vraag per product, prijsontwikkeling en de plaats van Nederlandse bedrijven in de keten nodig zijn.

Het CBS zag in 2025 dat wederuitvoer met 2,1 procent toenam, terwijl de uitvoer van Nederlandse producten vrijwel gelijk bleef. De waarde van een stroom kan bovendien veranderen door prijzen, ook wanneer aantallen weinig bewegen. Vooral bij minerale brandstoffen drukte een lagere uitvoer van Nederlandse makelij de ontwikkeling. Daarom is een algemene exportgroei geen zuivere maat voor de productie van Nederlandse fabrieken. Wie het effect van Duitse vraag wil onderzoeken, moet minstens de herkomst en productgroep uit elkaar halen.

De IMF-raming gaat over een hele economie en een toekomstige periode. Zij is geen bestelling bij een Nederlandse leverancier. Duitse consumenten, industrie en overheid kunnen anders besteden dan het gemiddelde groeicijfer suggereert; andere leveranciers kunnen opdrachten winnen. Omgekeerd kan Nederland als doorvoerland profiteren van handel die niet hier wordt geproduceerd. Dat zijn mogelijkheden, geen vastgestelde gevolgen van de nieuwste raming. Voor een uitspraak over werkgelegenheid, winsten of lonen zijn aanvullende actuele gegevens nodig.

Duitsland ontving in 2025 ruim een vijfde van de Nederlandse goederenexport, terwijl wederuitvoer in de totale export bijna de helft uitmaakte. Die twee percentages hebben verschillende noemers en mogen niet met elkaar worden vermenigvuldigd tot een aandeel van de Duitse vraag naar Nederlandse makelij. Het IMF raamt economische groei voor dit jaar, maar CBS-cijfers over de goederenexport naar Duitsland beschrijven 2025. Daarmee is nog niet gemeten hoeveel extra Duitse vraag in 2026 bij Nederlandse producenten of doorvoerbedrijven terechtkomt.