De laagste stroomprijs is nog geen laagste energierekening

Beide tarieven horen bij een variabel contract van PowerPeers. Zelfs het laagste tarief per eenheid levert niet automatisch de laagste jaarrekening op.

Keuze.nl vermeldt bij de prijspeiling van 13 oktober voor PowerPeers variabel 0,26137 euro per kilowattuur stroom en 1,45691 euro per kubieke meter gas. De site gebruikt een voorbeeldverbruik van 2.500 kilowattuur en 1.000 kubieke meter. Variabele leveringstarieven kunnen volgens de contractvoorwaarden veranderen. Wie alleen de twee afgeronde eenheidsprijzen bekijkt, laat de vaste kosten, eventuele kortingen en de persoonlijke verbruikssituatie buiten beeld.

De toezichthouder ACM onderscheidt leveringskosten, netbeheerkosten en belastingen. Het tarief per kilowattuur of kubieke meter is maar één bouwsteen. Een leverancier kan ook vaste leveringskosten rekenen, onafhankelijk van het verbruik. Verder kunnen er terugleverkosten zijn als een huishouden zonnepanelen heeft. De netbeheerder brengt kosten voor transport en aansluiting in rekening; belastingen worden volgens de toepasselijke regels doorberekend.

Een rekenvoorbeeld maakt het verschil zichtbaar. Stel dat twee denkbeeldige contracten voor stroom 0,30 en 0,31 euro per kilowattuur vragen. Bij 2.500 kilowattuur is het verschil in verbruikskosten 25 euro per jaar. Als het contract met het lagere stroomtarief 40 euro meer vaste kosten per jaar heeft, draait de vergelijking voor alleen die twee onderdelen om. Dit zijn verzonnen bedragen, geen offertes. Gas, netbeheerkosten, belastingen, eventuele kortingen en teruglevering zijn in dit voorbeeld nog niet meegenomen.

Ook het woord „gemiddeld” in een prijstabel vraagt om een noemer. Keuze.nl toont een selectie van contracten uit zijn eigen vergelijker. De getoonde laagste prijs is de laagste prijs binnen die selectie en op die datum, niet noodzakelijk de goedkoopste mogelijkheid voor elk huishouden in Nederland. De uitkomst verandert wanneer verbruik, adres, zonnepanelen of contractduur anders zijn. Kortingen voor nieuwe klanten kunnen bovendien een jaarprijs drukken zonder dat het leveringstarief zelf lager wordt.

Een vast contract geeft volgens ACM een vaste prijs per kilowattuur of kubieke meter voor de afgesproken looptijd. Dat betekent niet dat het volledige maandbedrag voor altijd vastligt. Belasting en netbeheerkosten kunnen wijzigen; meer verbruik verhoogt de eindafrekening. Bij een variabel contract mag ook het leveringstarief op de afgesproken momenten veranderen. Een dynamisch contract volgt de groothandelsmarkt veel sneller en kent daarom andere onzekerheid.

De vergelijking van vandaag is vooral een momentopname van hoe aanbiedingen zijn opgebouwd. Zij laat zien waarom een opvallend laag cijfer in een advertentie niet genoeg is om een jaarbedrag uit af te leiden. De bruikbare vraag is niet welk afzonderlijk getal het kleinste is, maar welke kosten en risico's samen in hetzelfde contract zitten.