De economie groeit. Waarom voelt je portemonnee dat niet meteen?

Het bruto binnenlands product, kortweg bbp, meet de omvang van de economische productie. Het CBS gebruikt de verandering van het volume als maat voor economische groei. Dat is iets anders dan het vrij besteedbare inkomen van ieder huishouden afzonderlijk.

Een gemiddelde kan bovendien verschillen verbergen. Neem twee denkbeeldige huishoudens die allebei 2.000 euro hebben. Het ene krijgt er 400 euro bij, het andere niets. Gemiddeld is er 200 euro bijgekomen. Maar geen van beide huishoudens heeft precies die gemiddelde vooruitgang ervaren. Dit is alleen een rekenvoorbeeld, geen beschrijving van de huidige verdeling in Nederland.

Daar komt bij wat je met geld kunt kopen. Een hoger bedrag op de loonstrook kan samengaan met hogere kosten. Welke prijzen voor jou zwaar wegen hangt af van je uitgaven. Iemand die net een nieuw huurcontract sluit kan daardoor iets anders merken dan iemand met een andere woonsituatie, ook als hun inkomens gelijk bewegen.

Het CBS kijkt in zijn Monitor Brede Welvaart bewust verder dan productie alleen. De verdeling van materiële welvaart, maar ook bijvoorbeeld gezondheid en leefomgeving horen bij een ruimer beeld. Dat voorkomt dat één nationaal getal alle ervaringen moet vertegenwoordigen.

Een positief groeicijfer is dus niet waardeloos wanneer jij het niet voelt. Het beantwoordt alleen een andere vraag. Om jouw situatie te begrijpen wil je ook weten wat er met inkomen, vaste lasten en koopkracht gebeurt. De economie kan groeien terwijl de ruimte tussen jouw inkomsten en uitgaven nog nauwelijks groter wordt.

Bronnen, rekenvoorbeelden en beelden