408.000 werklozen en 194.800 WW-uitkeringen: waarom die cijfers naast elkaar bestaan

Economie

Het CBS telt mensen zonder betaald werk die zoeken en beschikbaar zijn. UWV telt lopende uitkeringen. Het verschil tussen beide is geen lijst van mensen zonder hulp.

In augustus 2026 telt het CBS 408.000 werklozen. UWV registreert aan het einde van die maand 194.800 lopende WW-uitkeringen. Beide cijfers staan in hetzelfde nieuwsbericht. Toch kun je ze niet van elkaar aftrekken om vast te stellen hoeveel werklozen geen WW krijgen. De twee tellers hebben verschillende definities en overlappen niet precies.

Wanneer telt iemand als werkloos?

Het CBS volgt de internationale ILO-definitie. Het gaat om mensen van 15 tot en met 74 jaar zonder betaald werk die actief naar werk zoeken en daarvoor beschikbaar zijn. De maandcijfers zijn voor seizoeninvloeden gecorrigeerd. Daarmee houdt het CBS rekening met patronen die ieder jaar kunnen terugkomen, bijvoorbeeld rond het aflopen van contracten.

De cijfers komen uit de Enquête Beroepsbevolking. Het CBS wijst op de onnauwkeurigheidsmarge van zo'n steekproefonderzoek en gebruikt daarom ook de gemiddelde verandering over drie maanden. In de publicatie over augustus nam het aantal werklozen in die periode gemiddeld met 3.000 per maand toe. Het werkloosheidspercentage bleef op 4,0.

Een uitkering heeft een andere toegangspoort

De WW-telling komt uit de uitkeringsadministratie van UWV en is niet voor seizoeninvloeden gecorrigeerd. Het aantal WW-uitkeringen betreft ontslagwerkloosheid. De technische CBS-toelichting legt uit waarom niet iedere werkloze WW ontvangt: een jongere kan tijdens of na de opleiding naar werk zoeken, iemand kan onvoldoende WW-rechten hebben opgebouwd of de maximale uitkeringsduur al hebben bereikt. Ook zelfstandigen en freelancers kunnen volgens die toelichting buiten de WW vallen.

Omgekeerd kan iemand met een WW-uitkering ook betaald werk hebben. Wie een WW-uitkering heeft maar niet naar werk zoekt of niet op korte termijn kan beginnen, telt niet mee als werkloze. Daardoor zit niet de ene volledige groep netjes binnen de andere.

De aftreksom 408.000 min 194.800 zou 213.200 opleveren. Dat is alleen een verschil tussen twee gepubliceerde aantallen, geen vastgesteld aantal werklozen zonder WW. Daarvoor moet bekend zijn welke mensen in beide groepen voorkomen. Bovendien is het CBS-cijfer voor seizoeninvloeden gecorrigeerd en het WW-cijfer niet.

Let ook op correcties

Eind augustus waren er 0,3 procent meer WW-uitkeringen dan eind juli. Het CBS heeft dat cijfer op 17 september om 14.27 uur gecorrigeerd: in de eerdere versie stond 1,4 procent. Die oude waarde gebruiken we niet.

Ook langere vergelijkingen vragen aandacht. UWV heeft door een vernieuwde dataomgeving de aantallen vanaf januari 2026 opnieuw vastgesteld. De verschillen zijn volgens het CBS klein, maar de cijfers zijn niet zonder meer te vergelijken met die van vóór januari 2026.

Het CBS-cijfer beschrijft de positie van mensen op de arbeidsmarkt; de UWV-telling beschrijft lopende uitkeringen. Samen vertellen ze meer dan elk afzonderlijk. Pas wanneer hun grenzen duidelijk zijn, wordt het naast elkaar zetten bruikbaar.