Nieuwe eurobiljetten: bijna tien miljoen mensen deden mee aan de ECB-enquête

Bijna tien miljoen mensen hebben hun mening gegeven over het uiterlijk van de volgende eurobiljetten. Dat maakte de Europese Centrale Bank (ECB) op woensdag 23 september 2026 bekend. In totaal vulden 9,96 miljoen mensen, in Europa en daarbuiten, de online enquête in. Die liep van 23 juli tot en met 21 september 2026.

Wie meedeed, heeft daarmee nog geen ontwerp gekozen. De stem van het publiek is één van de onderdelen waarop de ECB haar besluit baseert. Hoe dat proces werkt, en waarom er überhaupt nieuwe biljetten komen, lees je hieronder.

Wie meededen en waarover

Volgens de ECB deed 2,6 procent van de bevolking van het eurogebied mee. Twee derde van de antwoorden kwam van mensen jonger dan 35 jaar. Omdat zo'n open enquête niet vanzelf representatief is, analyseert de ECB de gegevens met gangbare statistische methoden. Daarnaast liet ze een onafhankelijk onderzoeksbureau dezelfde vragen voorleggen aan een representatieve steekproef van inwoners van het eurogebied. Die tweede enquête wordt nu afgerond.

De deelnemers beoordeelden tien ontwerpen rond twee thema's: 'Europese cultuur' en 'Rivieren en vogels'. Die thema's koos de ECB-raad van bestuur al op 30 november 2023; de bijbehorende motieven volgden in januari 2025, meldt de ECB.

De tien ontwerpen zijn het resultaat van een ontwerpwedstrijd. Volgens de ECB meldden zich meer dan 1.200 grafisch ontwerpers, van wie er 25 werden uitgenodigd om een ontwerp in te dienen. Een onafhankelijke jury van 21 deskundigen, elk voorgedragen door een centrale bank uit het eurogebied, maakte daaruit de selectie van tien.

Wie beslist, en wanneer

Het besluit ligt bij de raad van bestuur van de ECB. Die weegt de uitkomsten van beide enquêtes, de aanbevelingen van de jury en een technische beoordeling. De keuze voor het definitieve ontwerpconcept wordt rond het eind van 2026 verwacht. De ECB publiceert nu nog geen uitslagen per ontwerp. Na het besluit volgt een uitgebreid verslag, met de reacties per ontwerp en de resultaten per land.

Daarna begint het eigenlijke werk. Het gekozen ontwerp wordt aangepast en verder uitgewerkt tot echte biljetten, en getest voordat de productie begint. Volgens de ECB komen de nieuwe biljetten vanaf het begin van de jaren dertig geleidelijk in omloop. Het blijft dus nog jaren bij de biljetten die je nu kent.

Belangrijk voor wie contant geld bewaart: de huidige eurobiljetten blijven geldig en blijven naast de nieuwe serie in omloop, meldt de ECB. Ook de Portugese krant The Portugal News wijst erop dat een nieuw ontwerp de oude biljetten niet ongeldig maakt.

Waarom een centrale bank biljetten vernieuwt

Het is volgens de ECB de eerste volledige herziening van de eurobiljetten sinds de invoering in 2002. De ECB noemt daar meerdere redenen voor.

De eerste is veiligheid. Door periodiek een nieuwe serie uit te geven, kan de ECB gebruikmaken van nieuwe technieken en valsemunters een stap voor blijven. De nieuwe biljetten krijgen verbeterde echtheidskenmerken, die ook voor iedereen makkelijker herkenbaar moeten zijn.

De tweede is toegankelijkheid: biljetten moeten makkelijker te herkennen en te hanteren zijn, ook voor mensen die slecht zien. De derde is duurzaamheid: de ECB wil de milieubelasting verkleinen met sterkere biljetten en duurzamere materialen en productie. De vierde is herkenbaarheid: motieven waarin Europeanen zich beter herkennen, moeten de band met de munt versterken.

Hoe groot is het probleem van vals geld eigenlijk? Minder groot dan vroeger, blijkt uit cijfers van De Nederlandsche Bank (DNB). In 2025 werden in Nederland 17.900 valse biljetten uit de roulatie gehaald, tegen 24.100 in 2024: een daling van 26 procent. Het valse biljet van 50 euro kwam het vaakst voor. Wereldwijd werden in 2025 444.000 valse eurobiljetten aangetroffen, 20 procent minder dan een jaar eerder, tegenover 31 miljard echte eurobiljetten in omloop.

DNB noemt als mogelijke verklaringen voor de dalende lijn het afnemende gebruik van contant geld, winkeliers die de echtheid van biljetten beoordelen en de aandacht van politie en justitie. Volgens DNB zijn het watermerk en het hologram kenmerken waaraan de echtheid kan worden beoordeeld.

Even anders kijken

Contant geld wordt minder gebruikt, en toch steekt de ECB jaren werk in een nieuwe reeks biljetten. Dat lijkt tegenstrijdig, maar een biljet moet vertrouwen wekken, juist ook als je het maar af en toe in handen hebt. En in Nederland is contant geld nog lang niet weg: volgens DNB bleef de acceptatie van contant geld in 2025 met 96 procent ongeveer gelijk aan 2024.

Bronnen en beeldverantwoording