Schenken en erven in 2027: de vrijstellingen zijn nog voorlopig

Wie in 2027 wil schenken of een nalatenschap verwacht, zoekt al snel naar één belastingvrije grens. Die bestaat niet: bij een schenking telt de relatie met de schenker en soms het doel van de gift; bij een erfenis telt de relatie met de overledene. Bovendien zijn de bedragen voor 2027 op 24 oktober 2026 nog niet definitief gepubliceerd op de publieks­pagina’s van de Belastingdienst. De dienst plaatste op 16 oktober wel een concept van de fiscale jaargegevens online. Daarin staan voorlopige vrijstellingen, met een uitdrukkelijke waarschuwing dat een amendement de jaarlijkse vrijstelling voor schenkingen aan kinderen kan veranderen. De cijfers in dit concept zijn een tussenstand, geen vaststaand recht.

Bij erfbelasting noemt het concept voor 2027 een vrijstelling van € 849.564 voor een gehuwde of geregistreerde partner. Voor een kind en een kleinkind staat € 26.912, voor een ouder € 63.725 en voor een andere erfgenaam € 2.841. Het document geeft ook een aparte vrijstelling voor een kind met een beperking; daarvoor gelden voorwaarden. Samenwoners kunnen onder voorwaarden onder de partnervrijstelling vallen, maar een gedeeld adres alleen is geen volledige toets. De vrijstelling gaat over het deel dat iemand uit een nalatenschap krijgt. Of daarboven erfbelasting verschuldigd is, hangt ook af van de waarde van dat deel en de uiteindelijke regels voor het jaar van overlijden.

Bij schenkbelasting is de jaarlijkse vrijstelling een ander begrip. Het voorlopige 2027-overzicht vermeldt € 7.088 voor een schenking van ouders aan een kind en € 2.841 voor een schenking in een overige relatie. Juist bij die eerste categorie staat een opvallende kanttekening: er is een voorstel om de kindvrijstelling te verlagen naar € 2.841. Een vrijstelling van € 7.088 voor schenkingen van ouders aan een kind in 2027 staat in dit concept dus niet vast. Voor schenkingen in 2026 gelden de 2026-bedragen; de Belastingdienst laat zien dat meerdere giften van dezelfde ouder of ouders in dat kalenderjaar samen worden bekeken.

Daarnaast noemt het concept een eenmalig verhoogde schenkingsvrijstelling van € 33.991 en een verhoogde vrijstelling voor studie van € 70.804. Volgens het concept kan de jaarlijkse kindvrijstelling voor één kalenderjaar worden verhoogd wanneer het kind tussen 18 en 40 jaar is. Een verhoogde vrijstelling is dus geen extra bedrag dat onbeperkt boven op iedere jaarlijkse vrijstelling komt. Voor een studievrijstelling gelden bovendien specifieke voorwaarden die in de definitieve publieksinformatie voor 2027 staan. Het doel van de schenking en eerder gebruikte verhoogde vrijstellingen kunnen van belang zijn.

Het belastingjaar is cruciaal. Een gift die in 2026 wordt gedaan, valt onder de regels van 2026, ook als de aanslag pas in 2027 komt. De Belastingdienst zegt dat een aangifte schenkbelasting over een schenking uit 2026 vóór 1 maart 2027 binnen moet zijn als aangifte nodig is. Dat is iets anders dan de vrijstelling voor een nieuwe schenking in 2027. Bij een erfenis bepaalt het jaar van overlijden welke jaartabel hoort. De datum van de schenking of het overlijden, de relatie tussen betrokkenen en de waarde bepalen welke officiële jaartabel en voorwaarden van toepassing zijn.

De kern is voorlopig: het conceptoverzicht van de Belastingdienst geeft een bruikbare inkijk, maar noemt zichzelf concept en wijst op een mogelijke wijziging van de kindvrijstelling en tarieven. Wie een schenking plant, kan de opties alvast bespreken en de stukken voorbereiden; een definitieve rekensom vraagt om de vastgestelde 2027-tabel en de persoonlijke voorwaarden. Voor nalatenschappen spelen ook waardering, partnerschap en eventuele schulden mee. Dit artikel geeft uitleg over de categorieën, geen individueel belastingadvies. Voor een concrete beslissing zijn de actuele informatie van de Belastingdienst en zo nodig advies van een deskundige bepalend.